Business coaching là gì? Chi tiết về huấn luyện kinh doanh

Tổng hợp mọi thứ bạn cần biết về lợi ích của huấn luyện kinh doanh (business coaching) trên con đường thành công.

Điều hành doanh nghiệp thường khiến bạn cảm giác như thể mình đang bước đi trên một hành trình đơn độc. Cũng như hầu hết mọi thứ trong cuộc sống, việc có một chuyên gia huấn luyện kinh doanh (business coaching) hoặc cố vấn (mentoring) giàu kinh nghiệm mà bạn có thể cậy dựa vào sẽ mang lại một nguồn động lực vô giá.

Tóm tắt nội dung chính

• Business coaching là hình thức huấn luyện tập trung vào việc hỗ trợ cá nhân/doanh nghiệp phát huy tiềm năng, giúp xác định mục tiêu, lập kế hoạch hành động, xử lý vấn đề và cải thiện kỹ năng cốt lõi. Business coach thường là doanh nhân/chủ doanh nghiệp giàu kinh nghiệm; vai trò của họ là cung cấp phản hồi, lời khuyên cá nhân hóa và kế hoạch phát triển nhằm cải thiện doanh thu, thúc đẩy sự nghiệp và tăng trưởng kinh doanh.
• Business coaching là cơ hội để cá nhân học hỏi chuyên sâu từ chuyên gia, vượt qua hạn chế về nguồn lực, giảm bớt cảm giác cô lập và phát triển năng lực lãnh đạo.
• Nghiên cứu khảo sát thực tế cho thấy các công ty áp dụng business coaching ghi nhận sự cải thiện đáng kể về mức lợi nhuận, lợi tức đầu tư (ROI), năng suất, sự tự tin và kỹ năng làm việc nhóm.
• Business coach đóng vai trò “chất xúc tác,” giúp đánh giá tình hình, xác định mục tiêu SMART, góp ý và yêu cầu coachee chịu trách nhiệm với các hành động đã cam kết. Để tối đa hóa hiệu quả mối quan hệ, người thụ huấn (coachee) cần lưu ý chuẩn bị kỹ lưỡng, tham gia tích cực, cũng như chịu trách nhiệm với các mục tiêu đề ra.

Business coaching là gì?

Huấn luyện kinh doanh (business coaching) là một loại hình huấn luyện (coaching) tập trung vào việc hỗ trợ cá nhân/ doanh nghiệp phát huy tiềm năng của mình. Trong quá trình này, huấn luyện viên sẽ làm việc với khách hàng để xác định mục tiêu cần đạt được, lên kế hoạch hành động, tìm cách xử lý các vấn đề, cải thiện bộ kỹ năng cốt lõi của các bên liên quan.

Chuyên gia huấn luyện kinh doanh (business coach) thường là doanh nhân/ chủ doanh nghiệp có kinh nghiệm; họ quyết định sử dụng tài năng của mình trong công tác xây dựng – phát triển doanh nghiệp để giúp đỡ các chủ doanh nghiệp khác hiện thực hóa mục tiêu đề ra. Quá trình này thường diễn ra theo lịch trình cố định – trong đó, business coach sẽ chia sẻ phản hồi hữu ích, lời khuyên cá nhân hóa và kế hoạch phát triển với khách hàng để tăng doanh thu công ty, thúc đẩy sự nghiệp và mục tiêu tăng trưởng kinh doanh.

Ngày nay, bạn có thể tìm thấy rất nhiều thông tin và lời khuyên trên mạng về cách xây dựng và phát triển doanh nghiệp. Thế nhưng, phần lớn những thông tin đó thường khá chung chung và không phù hợp với đặc thù công ty của bạn. Trong trường hợp đó, bạn sẽ mong muốn được nhận những lời khuyên cụ thể, hữu ích từ một người giàu kinh nghiệm – đây chính là lúc business coaching phát huy hiệu quả.

Dù bạn là cấp quản lý đang gặp khó khăn trong lộ trình thăng tiến – hay một doanh nhân đang băn khoăn về hướng đi tiếp theo, business coaching đều có thể giúp bạn xác định con đường phù hợp đưa đến thành công.

Vì sao cần đến business coaching?

• Học hỏi chuyên sâu

Đối với những ai muốn biết cách chơi nhạc cụ (ví dụ: đàn piano), việc học hỏi từ giáo viên sẽ dễ dàng hơn nhiều so với tự tìm hiểu bằng chính sức mình.

Tương tự, đối với một vận động viên muốn cải thiện kỹ năng cá nhân, phương án tốt nhất dành cho họ là tìm kiếm một huấn luyện viên giỏi.

Logic trên đây cũng đúng với coaching và mentoring – học hỏi từ các chuyên gia huấn luyện viên và cố vấn là con đường nhanh nhất dẫn đến thành công. Thế nhưng, chúng ta lại thường bỏ qua quy luật này trong vấn đề phát triển doanh nghiệp.

• Vượt qua giới hạn nguồn lực & thông tin đại trà

Hầu hết chủ doanh nghiệp mong muốn phát triển công ty đều gặp rất nhiều hạn chế về nguồn lực sẵn có. Thực tế, có hàng ngàn bài báo trực tuyến và sách điện tử (e-book) về cách xây dựng và phát triển doanh nghiệp. Thế nhưng, mỗi tổ chức đều có những đặc thù riêng – và lời khuyên chung chung sẽ không thể thay thế hoàn toàn những hướng dẫn cá nhân hóa.

• Giảm bớt cảm giác cô lập

Đối với các CEO, nhà sáng lập và giám đốc điều hành, công tác lãnh đạo doanh nghiệp thường sẽ khiến bạn cảm thấy rất cô đơn. Việc không có một người cố vấn và cộng sự chịu trách nhiệm giải trình đã khiến nhiều nhà lãnh đạo rơi vào khủng hoảng và “vô định” về tương lai.

May mắn thay, business coaching mang lại lời giải hoàn hảo cho vấn đề này. Nếu chủ doanh nghiệp có những khúc mắc không thể xử lý được – hoặc gặp phải vấn đề nào trong thực thi chiến lược, huấn luyện viên sẽ có thể giúp họ giải quyết vấn đề theo cách hiệu quả nhất có thể.

• Phát triển năng lực lãnh đạo

Cấp lãnh đạo chịu trách nhiệm phát triển tổ chức – cũng vậy, nhà huấn luyện kinh doanh giúp phát triển các nhà lãnh đạo. Vai trò của coach là giúp họ mài giũa kỹ năng ra quyết định, quản lý đội ngũ, tư duy chiến lược và vượt qua giới hạn tâm lý cá nhân, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Bạn có thể mong đợi điều gì từ mối quan hệ business coaching?

Cho dù doanh nghiệp đang gặp khó khăn và bạn cần tìm cách vực dậy tình hình – hay đơn giản là bạn muốn đưa thương hiệu doanh nghiệp lên một tầm cao mới, hợp tác với một huấn luyện viên kinh doanh chuyên nghiệp là một trong những phương án giải quyết vấn đề hiệu quả nhất.

Sau đây là những lợi ích bạn có thể đạt được từ business coaching:

• Cải thiện nhận thức và tư duy về bản thân.
• Tăng cường hiệu suất làm việc và sự tự tin.
• Xác định rõ những mục tiêu quan trọng cùng các bước hành động cần thiết.
• Phát triển các kỹ năng mềm quan trọng và khả năng ra quyết định.
• Nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm giải trình và tư duy cầu tiến.
• Tối ưu hóa quy trình vận hành, giúp tăng cường hiệu quả và giảm thiểu chi phí.
• Xây dựng và tinh chỉnh mô hình kinh doanh, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
• Tăng cường khả năng thu hút, giữ chân nhân tài; xây dựng văn hóa đội nhóm tích cực, gắn kết.
• Cải thiện dòng tiền và tối đa hóa lợi nhuận thông qua các chiến lược tài chính thông minh.
• Khuyến khích tư duy đổi mới và khả năng thích ứng với thay đổi của thị trường.
• v.v…

Công việc của huấn luyện viên doanh nghiệp (business coach)

Huấn luyện viên doanh nghiệp đóng vai trò là “chất xúc tác” giúp các giám đốc điều hành phát huy điểm mạnh, cải thiện điểm yếu, hoàn thiện kỹ năng cá nhân. Mục đích chính là tăng cường năng lực lãnh đạo, vượt ra khỏi giới hạn bản thân để phục vụ tầm nhìn của tổ chức, phát triển đội nhóm phục vụ mục tiêu chung.

Trong mối quan hệ business coaching, huấn luyện viên sẽ giúp đỡ bạn thông qua những việc sau:

• Đánh giá năng lực lãnh đạo, đội ngũ và tình hình tài chính hiện tại của doanh nghiệp.
• Xác định các lĩnh vực cần cải thiện cùng cơ hội phát triển.
• Tạo không gian an toàn và bảo mật để coachee thảo luận các quyết định/ vấn đề quan trọng.
• Vạch ra các mục tiêu cụ thể, hỗ trợ coachee lập kế hoạch hành động phù hợp.
• Đặt câu hỏi và hướng dẫn để coachee tự tìm câu trả lời và nâng cao hiểu biết của chính mình.
• Cung cấp góp ý thực tế và lời khuyên cá nhân hóa nhằm mở rộng quan điểm của coachee.
• Yêu cầu bạn có trách nhiệm với các mục tiêu đề ra với tư cách là nhà lãnh đạo doanh nghiệp.
• Giúp coachee nhận diện và vượt qua các rào cản tâm lý, thói quen trì hoãn hoặc tư duy giới hạn đang cản trở sự phát triển của lãnh đạo và tổ chức.
• Mở rộng tầm nhìn, qua đó coachee có thể nhìn nhận vấn đề dưới góc độ chiến lược dài hạn thay vì chỉ tập trung giải quyết khủng hoảng hàng ngày (firefighting).
• Chia sẻ công cụ, template và tài liệu chuyên biệt (ví dụ: mô hình lập kế hoạch chiến lược, công cụ đánh giá hiệu suất) để áp dụng vào doanh nghiệp.
• v.v…

Business coaching có hiệu quả không?

Hiệu quả của business coaching trong phát triển doanh nghiệp đã được báo cáo qua nhiều khảo sát thực tế:

• Theo Liên đoàn huấn luyện quốc tế (ICF), 86% công ty áp dụng các phương pháp huấn luyện báo cáo lợi nhuận gia tăng – 73% trong số đó khẳng định rằng họ đã thu hồi được khoản đầu tư vào huấn luyện ngay trong năm đầu tiên.
• Nghiên cứu năm 2001 của Manchester Inc. cho thấy các doanh nghiệp thuê dịch vụ business coaching thu về lợi tức đầu tư trung bình cao gấp 5,7 lần so với số tiền chi trả cho dịch vụ huấn luyện.
• Báo cáo của Hiệp hội Quản lý (Personnel Management Association) cho thấy các giám đốc điều hành được huấn luyện (coaching) và đào tạo (training) ghi nhận mức cải thiện năng suất lên đến 86% – so với mức tăng 22% khi chỉ tiến hành training.
• Nghiên cứu của Hay Group cho thấy 40% công y trong danh sách Fortune 500 sử dụng business coaching để đào tạo và phát triển giám đốc điều hành.
• Thống kê của MetrixGlobal LLC cho thấy các doanh nghiệp đầu tư vào coaching ghi nhận mức lợi nhuận trung bình là 7,90 đô la cho mỗi 1,00 đô la chi phí huấn luyện.
• 53% chủ doanh nghiệp và giám đốc điều hành cho biết business coaching đã hỗ trợ họ cải thiện năng suất làm việc.
• 61% cho rằng business coaching giúp gia tăng sự hài lòng trong công việc.
• 23% giám đốc điều hành ghi nhận rằng huấn luyện kinh doanh đã giúp họ giảm bớt chi phí vận hành.
• 22% công ty báo cáo rằng huấn luyện kinh doanh góp phần gia tăng lợi nhuận.
• 67% chủ doanh nghiệp và giám đốc điều hành cho rằng business coaching hỗ trợ tăng cường kỹ năng làm việc nhóm trong doanh nghiệp của họ.

(Nguồn: briantracy.com)

Những số liệu thống kê trên đây là minh chứng rất rõ ràng về giá trị mà business coaching mang lại. Cũng như mọi khoản đầu tư khác, huấn luyện kinh doanh đòi hỏi một quá trình liên tục để thực sự phát huy lợi ích đáng kể.

Những tên tuổi nổi tiếng từng trải qua business coaching

Bạn có thể sẽ ngạc nhiên khi biết rằng ngay cả các chủ doanh nghiệp và doanh nhân nổi tiếng, thành công nhất trên thế giới cũng đã cậy dựa vào business coaching ở một số thời điểm để giúp họ đạt được mục tiêu của mình.

Eric Schmidt – cựu Giám đốc điều hành của Google – từng tuyên bố rằng, thuê dịch vụ business coaching là lựa chọn khôn ngoan nhất ông từng đưa ra. Như chính ông thừa nhận, ban đầu ông đã phải nỗ lực rất nhiều để vượt qua cảm giác tự mãn về việc bản thân là CEO thành đạt của một công ty đang phát triển nhanh chóng.

Tuy nhiên, sau khi được một thành viên hội đồng quản trị Google thuyết phục, Schmidt quyết định làm việc với một huấn luyện viên doanh nghiệp. Cuối cùng, ông đã vô cùng bất ngờ trước kết quả đạt được. Trong một cuộc phỏng vấn với Tạp chí Fortune, Schmidt tuyên bố: “Ai cũng cần đến một huấn luyện viên”.

Ngoài Schmidt ra, Bill Gates, Steve Jobs và rất nhiều giám đốc điều hành – doanh nhân nổi tiếng khác cũng đã được hưởng lợi từ business coaching.

Khi nào cần đến huấn luyện kinh doanh (business coaching)?

Sau đây là một số dấu hiệu cho thấy bạn nên cân nhắc đầu tư cho business coaching:

• Bạn cảm thấy bế tắc trong công việc kinh doanh và không biết làm thế nào để đi tiếp/ phát triển hơn nữa.
• Đội nhóm gặp phải tình trạng tinh thần sa sút, tỷ lệ luân chuyển nhân sự cao, hoặc các vấn đề khác về động lực/ hiệu suất công việc.
• Bạn bị hội chứng kẻ mạo danh (imposter syndrome) hoặc cảm giác tự ti ở cương vị nhà lãnh đạo.
• Bạn gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa nhu cầu công việc và cuộc sống cá nhân.
• Bạn muốn phát triển kỹ năng và sự tự tin với tư cách một doanh nhân, hoặc trong các lĩnh vực lãnh đạo quan trọng.
• Bạn có những mục tiêu đầy tham vọng về tăng trưởng – nhưng không biết làm thế nào để biến nó thành hiện thực.
• v.v…

Cần lưu ý gì khi tìm business coach?

Khi tìm kiếm một huấn luyện viên kinh doanh, lời khuyên là bạn nên cân nhắc một số tiêu chí sau:

• Kinh nghiệm. Hãy đảm bảo rằng huấn luyện viên bạn chọn có kinh nghiệm trong ngành liên quan cũng như thành tích tốt trong quá khứ.
• Bằng cấp (nếu có). Các huấn luyện viên chuyên nghiệp thường sẽ được chứng nhận bởi các tổ chức như Liên đoàn Huấn luyện Quốc tế (International Coaching Federation – ICF).
• Lĩnh vực chuyên môn. Nếu có thể, hãy ưu tiên chọn người chuyên về lĩnh vực bạn cần hỗ trợ (vd: quản lý thời gian, xây dựng nhóm, quản lý tài chính).
• Tính cách. Sau cùng, hãy tìm một người mà bạn cảm thấy thoải mái làm việc cùng và tin tưởng rằng họ sẽ chịu trách nhiệm với bạn trong suốt quá trình hợp tác.

(Lưu ý về hỗ trợ khởi nghiệp: Nếu nhu cầu của bạn là các dịch vụ nền tảng như dịch vụ thành lập doanh nghiệp hay đăng ký hộ kinh doanh cá thể, bạn nên tìm đến các công ty chuyên về luật và pháp lý thay vì Business Coach)

Nội dung một buổi huấn luyện kinh doanh (business coaching)

• Kiểm tra tổng quan (check-in)

Ở bước đầu tiên, huấn luyện viên (coach) sẽ bắt đầu bằng cách hỏi thăm về diễn biến kể từ buổi trước, bao gồm thành công bạn đã đạt được, thách thức/ trở ngại bạn đang gặp phải, cũng như những hành động nào cam kết trong buổi trước mà bạn đã thực hiện.

• Thiết lập chương trình nghị sự

Đây là phần quan trọng nhất để đảm bảo buổi coaching diễn ra hiệu quả. Dựa trên phần kiểm tra, đôi bên sẽ cùng nhau xác định từ một đến hai chủ đề cốt lõi cần thảo luận hôm đó – có tác động lớn nhất đến mục tiêu kinh doanh của bạn.

• Bước tiếp theo (next steps)

Trước khi kết thúc, coach sẽ giúp bạn tổng hợp lại những gì đã thảo luận và lập checklist hành động cụ thể. Đây là những cam kết hành động bạn sẽ thực hiện trước buổi gặp tiếp theo.

8 lời khuyên giúp bạn tối đa hóa hiệu quả của business coaching

1. Luôn chuẩn bị

Trước mỗi buổi học, hãy dành 15-30 phút để:

• Xem lại ghi chú của buổi trước và các hành động đã cam kết.
• Thu thập dữ liệu liên quan đến các vấn đề/mục tiêu hiện tại.
• Viết ra 1-3 câu hỏi hoặc chủ đề cụ thể bạn muốn thảo luận.

2. Sẵn sàng để được huấn luyện

Điều quan trọng là xuất hiện ở buổi coaching với một tâm thế cởi mở (coachable) – sẵn lòng lắng nghe, xem xét các quan điểm mới lạ, không ngại thử nghiệm những cách tiếp cận mới, ngay cả khi nó nằm ngoài vùng an toàn của bạn.

3. Đặt Mục tiêu SMART

Mỗi mục tiêu được đưa ra cần đảm bảo tiêu chí SMART – Specific (Cụ thể), Measurable (Đo lường được), Achievable (Khả thi), Relevant (Liên quan), và Time-bound (Có thời hạn). Bằng cách này, bạn sẽ có được sự minh bạch cũng như lộ trình hành động cụ thể.

4. Tham gia tích cực

Đừng chỉ thụ động lắng nghe. Nếu cần, hãy đặt câu hỏi lại cho coach nếu có điểm nào bạn chưa rõ, đặt vấn đề về một góp ý của coach mà bạn cảm thấy có vấn đề, cũng như trung thực chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc của mình.

5. Ghi lại các bài học chính

Dù huấn luyện viên có gửi bản tóm tắt đi chăng nữa, bạn vẫn nên tự ghi chép lại những insight cá nhân, ý tưởng chợt nảy ra, và đặc biệt là các hành động cụ thể bằng ngôn ngữ của chính bạn.

6. Chịu trách nhiệm

Huấn luyện viên không thể làm thay công việc của bạn. Ở cương vị người thụ huấn (coachee), nhiệm vụ của bạn là cam kết thực hiện các đầu việc đã thống nhất và thông báo cho coach trong trường hợp bạn gặp khó khăn.

7. Theo dõi & thảo luận tiến trình

Đừng chỉ báo cáo kết quả đơn thuần, nhưng hãy chú ý đến quá trình thực hiện. Trong buổi huấn luyện, hãy thảo luận về lý do bạn thành công (hoặc thất bại) với một nhiệm vụ nào đó.

8. Suy ngẫm & điều chỉnh

Giữa các buổi gặp mặt, bạn nên dành thời gian để suy ngẫm về những gì đã học được, điều gì có hiệu quả và điều gì cần thay đổi. Việc liên tục tự vấn và phản tỉnh sẽ giúp đôi bên điều chỉnh cách tiếp cận và chiến lược hành động theo hướng hiệu quả hơn.

Có thể bạn quan tâm:

• Coaching 1-1: Khai mở tiềm năng & phát triển sự nghiệp
• Life coaching: Lợi ích của huấn luyện cuộc sống với cá nhân
• 7 nguyên tắc huấn luyện: Biến không thể thành có thể
• Top 10 sách về coaching bạn nên đọc

Tham khảo

The 22 Best Business Coaching Services. https://blog.hubspot.com/sales/business-coach

The Ultimate Guide To Business Coaching. https://www.briantracy.com/blog/business-success/business-coaching/

Business Coaching: A Definitive Guide to Harnessing Its Power. https://itdworld.com/blog/coaching/business-coaching/