
Nietzsche & Dostoevsky đối thoại
Sau đây là một cuộc đối thoại giả tưởng giữa hai tư tưởng gia hiện sinh Nietzsche và Dostoevsky, lấy bối cảnh hai người [...]

Trí tuệ cảm xúc là phẩm chất quan trọng để thành công trong sự nghiệp và cuộc sống. Tổng hợp bí quyết giúp bạn phát triển EQ cao hơn!
Cùng với IQ, trí tuệ cảm xúc (EQ) đang trở thành một yêu cầu quan trọng để thăng tiến trong công việc và cuộc sống. EQ là chìa khóa giúp xây dựng các mối quan hệ bền chặt, công việc diễn ra suôn sẻ hơn, nhờ đó dễ dàng đạt được các mục tiêu nghề nghiệp và cá nhân. Với EQ cao, bạn sẽ có khả năng kiểm soát cảm xúc bằng trí tuệ và lý trí, chuyển hóa ý định thành hành động, đưa ra quyết định sáng suốt và khách quan hơn.
Tóm tắt nội dung chính
Trí tuệ cảm xúc (EQ – Emotional Quotient/ Emotional Intelligence) hay trí tuệ xúc cảm là khả năng nhận dạng, kiểm soát và điều hướng cảm xúc theo hướng tích cực. Không chỉ kiểm soát tốt cảm xúc cá nhân, EQ còn bao hàm trong đó năng lực nhận biết cảm xúc của người khác (ví dụ: vui, buồn, tức giận…) để giao tiếp hiệu quả, đồng cảm hơn với mọi người.
Chúng ta thử xem qua vài ví dụ sau đây để hiểu hơn thế nào là trí tuệ cảm xúc nhé:

Khái niệm trí tuệ cảm xúc tuy chỉ mới xuất hiện trong vài thập niên gần đây – nhưng đã trở thành một đề tài được đông đảo mọi người quan tâm.
Kể từ sau nghiên cứu của Goleman, chủ đề trí tuệ cảm xúc đã tiếp tục thu hút sự quan tâm của công chúng – không chỉ trong tâm lý học, mà cả các lĩnh vực khác như giáo dục và kinh doanh.

Daniel Goleman – người đặt nền móng cho nghiên cứu hiện đại về trí tuệ cảm xúc (EQ)
Theo chuyên gia tâm lý học người Mỹ Daniel Goleman, biểu hiện của người có trí tuệ cảm xúc có thể nhận thấy qua 5 đặc điểm sau:
| EQ thấp | EQ cao |
|
|
| |
|
|
|
|

Đọc thêm: Đổ lỗi cho hoàn cảnh – Làm sao để ngừng viện cớ & tìm lý do?
Nghiên cứu cho thấy có 4 mức độ khác nhau của trí tuệ cảm xúc – sắp xếp theo trình tự từ thấp đến cao:
Theo Daniel Goleman, trí tuệ cảm xúc có thể được chia thành bốn trụ cột chính như sau:
Đọc thêm: Quản trị cuộc đời – Hướng tới một cuộc sống phong phú đích thực

Mô hình 4 thành phần của Daniel Goleman
Khả năng kiểm soát cảm xúc bản thân – trì hoãn sự thỏa mãn và dập tắt sự bốc đồng – là nền tảng cho mọi thành công khác.
Daniel Goleman
Hẳn bạn đã từng nghe nói: Không phải người thông minh nhất mới là người thành công hay hạnh phúc nhất trong cuộc sống. Bạn có thể đã từng gặp những người học vấn xuất sắc, nhưng lại yếu kém về mặt xã hội, thất bại trong công việc hoặc các mối quan hệ cá nhân.
Chỉ số thông minh (IQ) tự nó không đủ để mang lại thành công. Tuy IQ có thể giúp bạn đạt được một số bước tiến quan trọng trong học tập và công việc, nhưng chính EQ mới thực sự khiến bạn kiểm soát căng thẳng và cảm xúc khi đối mặt với khó khăn thử thách. IQ và EQ tồn tại song song và cần được phát triển đồng đều với nhau.

Mối liên hệ giữa IQ và EQ
Sau đây là 5 vai trò của trí tuệ cảm xúc trong công việc và cuộc sống của bạn:
Trí tuệ cảm xúc (EQ) cao có thể giúp bạn vượt qua những mâu thuẫn tại nơi làm việc, dẫn dắt, thúc đẩy người khác và chính bản thân làm việc với năng suất cao hơn. Trên thực tế, trên hành trình phát triển sự nghiệp, phần lớn các tổ chức đều đánh giá vai trò của EQ quan trọng không kém chuyên môn kỹ thuật – một số thậm chí còn cho ứng viên làm kiểm tra EQ trước khi ra quyết định lựa chọn một ứng viên cụ thể.
Một nghiên cứu của TalentSmart cho thấy, những người sở hữu EQ cao có thu nhập trung bình cao hơn $29,000 mỗi năm so với những người có EQ thấp.
Mỗi cuộc xung đột không được giải quyết gây lãng phí khoảng tám giờ của công ty vào việc ngồi lê đôi mách và các hoạt động vô bổ khác.
Joseph Grenny, đồng sáng lập của VitalSmarts
Nếu không thể kiểm soát cảm xúc cá nhân, bạn sẽ rất dễ bị áp lực trong công việc. Căng thẳng có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như: tăng huyết áp, ức chế hệ miễn dịch, đau tim – đột quỵ, lão hóa sớm, v.v… Học cách quản lý căng thẳng là một trong những bước đầu tiên để cải thiện trí tuệ cảm xúc.
Cảm xúc không thể kiểm soát và căng thẳng cũng tác động đáng kể đến sức khỏe tinh thần, khiến bạn dễ lo lắng và trầm cảm. Khi không biết cách quản lý cảm xúc, bạn cũng sẽ khó xây dựng các mối quan hệ bền chặt. Cảm giác bị cô lập sẽ chỉ càng làm trầm trọng thêm bất kỳ vấn đề sức khỏe tâm thần nào bạn đang gặp phải. Ngược lại, việc duy trì cái nhìn tích cực trước mọi vấn đề sẽ khiến bạn cảm thấy khỏe khoắn và yêu đời hơn. Khi đó, thành công cũng sẽ tới với bạn dễ dàng hơn.
Đọc thêm: Luật hấp dẫn – Bí quyết cho cuộc sống thành công và hạnh phúc lâu dài
Việc hiểu rõ và biết cách kiểm soát cảm xúc giúp bạn thể hiện bản thân theo hướng tích cực hơn, cũng như hiểu được cảm giác của người khác tốt hơn. Đây là nền tảng để bạn giao tiếp hiệu quả và có các mối quan hệ gắn kết hơn, cả trong công việc và cuộc sống.
Hòa hợp với cảm xúc cá nhân là điều kiện để bạn kết nối với mọi người và hiểu biết hơn về thế giới xung quanh. Với kiến thức xã hội sâu rộng, bạn sẽ dễ dàng nhận ra người tốt người xấu, hiểu rõ sự quan tâm của người khác đối với bạn, giảm căng thẳng, cảm thấy được yêu thương và hạnh phúc hơn.

Đọc thêm: Hạnh phúc trong công việc – 8 bí quyết thực hành
Lãnh đạo không phải là thống trị, mà là nghệ thuật thuyết phục mọi người cùng nỗ lực hướng tới mục tiêu chung.
Daniel Goleman
Khi nói tói một nhà lãnh đạo “hoàn hảo”, bạn nghĩ đến điều gì đầu tiên?
Hẳn bạn sẽ hình dung ngay một người không bao giờ để sự nóng nảy vượt quá tầm kiểm soát – dù vấn đề gặp phải là gì. Một người dễ gần, hoàn toàn tin tưởng, lắng nghe ý kiến đội nhóm. Mọi quyết định đưa ra đều trải qua đánh giá cẩn thận, sáng suốt và tham vấn ý kiến chung của mọi thành viên trước khi tiến hành. Nói cách khác, đó là một người biết lãnh đạo bằng trí tuệ cảm xúc.
EQ là một yếu tố quan trọng trong quản lý và phát triển sự nghiệp. Không chỉ giúp bạn xử lý công việc tốt hơn, đây còn là “vũ khí” tối ưu để thu phục lòng người và phát huy toàn bộ những năng lực tiềm ẩn trong họ.
Trong quá trình phát triển con người, bạn sẽ cần phải luôn thể hiện thái độ kiên nhẫn – dù cho cấp dưới có chậm tiếp thu hay “phản kháng” lại như thế nào.
Đọc thêm: Không biết nói lời xin lỗi – Hậu quả khi từ chối nhận sai lầm

Sau đây, tôi xin giới thiệu với bạn đọc một số phương pháp phát triển trí tuệ cảm xúc:
Nếu bạn muốn hiểu những gì người khác đang cảm thấy, đầu tiên bạn phải chú ý đến họ. Dành thời gian lắng nghe những gì mọi người đang cố gắng truyền đạt đến với bạn – cả bằng lời nói và ngôn ngữ hình thể. Khi đánh giá cảm xúc của một người, hãy xem xét các yếu tố khác nhau có thể dẫn tới cảm xúc đó.
Đọc thêm: Không biết lắng nghe – Thói xấu “giết chết” các mối quan hệ
Nhận dạng cảm xúc là điều rất quan trọng, nhưng bạn cũng cần đặt mình vào vị trí của người khác để thực sự hiểu quan điểm của họ. Hãy tưởng tượng bạn sẽ cảm thấy thế nào trong hoàn cảnh của họ. Thực hành như vậy có thể giúp bạn hiểu rõ hơn suy nghĩ của con người trong một tình huống cụ thể – cũng như phát triển các kỹ năng cảm xúc mạnh mẽ hơn về lâu dài.
Khả năng lý luận bằng cảm xúc là một phần quan trọng của trí tuệ cảm xúc. Suy nghĩ về cách cảm xúc ảnh hưởng đến quyết định và hành vi của bạn. Trước mỗi phản ứng của người xung quanh, hãy thử đánh giá xem vai trò của cảm xúc trong hành động của họ là như thế nào.
Tại sao người này lại cảm thấy thế này? Có bất kỳ yếu tố nào có thể dẫn tới những cảm giác này không? Làm thế nào để cảm xúc của bạn khác với của họ? Khi tự vấn và suy nghĩ về những câu hỏi như vậy, bạn sẽ dần dần hiểu ra vai trò của cảm xúc đối với cách con người suy nghĩ và hành xử.
Đọc thêm: Thấu hiểu người khác – Chìa khóa cho các mối quan hệ xã hội
Hãy cố gắng dành thời gian tự suy ngẫm hàng ngày – trong thinh lặng hoặc bằng cách viết nhật ký. Cuối ngày, bạn hãy thử tự vấn những câu như: “Thời điểm nào trong ngày hôm nay mình cảm thấy tràn đầy năng lượng nhất?” hoặc “Hôm nay có điều gì khiến mình lo lắng không? Vì sao lại như vậy?”
Không ai trong chúng ta là không có những “điểm mù” về cảm xúc. Cách duy nhất để nhận ra chúng là nhờ sự giúp đỡ từ những người bạn tin tưởng. Lấy ví dụ: “Gần đây có lúc nào mình có vẻ mất tập trung khi bạn đang nói chuyện với mình không vậy?”
Có một kỹ thuật đơn giản để tự điều chỉnh được gọi là “dán nhãn ảnh hưởng” (affect labeling). Đơn giản, đó là bạn đặt tên cho những cảm xúc của mình. Khi bạn có thể gọi tên cụ thể một cảm xúc mà bạn đang trải qua (ví dụ: “Tôi cảm thấy tức giận”), bạn sẽ nhận thấy việc quản lý cảm xúc đó trở nên dễ dàng hơn phần nào.
Chade-Meng Tan, ‘Search Inside Yourself’
Khi cảm thấy bị “choáng ngợp” bởi một làn sóng cảm xúc mạnh mẽ, hãy cố gắng gọi tên nó một cách cụ thể và chính xác. Chẳng hạn, thay vì “Tôi cảm thấy thật tệ,” hãy tự hỏi, liệu rằng bạn đang cảm thấy “thất vọng,” “quá tải,” “bất an,” hay “cô đơn”?
Một thói quen đơn giản, song sẽ góp phần làm giảm cường độ của cảm xúc và khiến bạn kiểm soát trạng thái nội tâm tốt hơn.
Hãy cố gắng tránh các hành vi như lướt điện thoại hoặc ăn uống quá mức khi bị căng thẳng. Lời khuyên là bạn nên có cơ chế giải tỏa lành mạnh – ví dụ như đi dạo ngoài trời, thực hành sáng tạo, hoặc nói chuyện với một người bạn thân.
Đọc thêm: Học cách yêu bản thân – 16 bước thực hành mỗi ngày

7 cách rèn luyện trí tuệ cảm xúc (EQ)
Bạn đọc quan tâm có thể xem qua tuyển tập câu nói hay về trí tuệ cảm xúc (EQ) tại đây!
Nếu bạn không kiểm soát được cảm xúc của mình… thì dù có thông minh đến đâu, bạn cũng sẽ không thể tiến xa được.
Daniel Goleman
Trí tuệ cảm xúc không phải là đối lập của trí thông minh… mà là sự giao thoa độc đáo của cả hai.
David Caruso
Cảm xúc mãnh liệt không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối; chính nó là biểu hiện của một con người thực sự sống động và giàu lòng trắc ẩn.
Anthon St. Maarten
Nỗi sợ hãi không tồn tại ở bất cứ đâu, ngoại trừ trong tâm trí.
Dale Carnegie
Chúng ta trở nên nguy hiểm khi không ý thức được cảm xúc của mình.
John O. Dozier

Trên đây là tổng hợp mọi thông tin về trí tuệ cảm xúc (EQ) và cách vận dụng trong công việc và cuộc sống. Cần lưu ý, có một sự khác biệt lớn giữa việc chỉ đơn giản là học về EQ và áp dụng kiến thức đó vào cuộc sống. Trên thực tế, phần lớn chúng ta thường rất khó giữ được mình khi đối mặt với căng thẳng quá mức. Để thực sự thay đổi hành vi lâu dài, bạn cần học cách vượt qua căng thẳng mỗi ngày, cũng như nỗ lực cải thiện các mối quan hệ và gia tăng nhận thức về cảm xúc cá nhân.
Có thể bạn quan tâm:
Tham khảo
Emotional Intelligence Has 12 Elements. Which Do You Need to Work On? (by Daniel Goleman and Richard E. Boyatzis). https://hbr.org/2017/02/emotional-intelligence-has-12-elements-which-do-you-need-to-work-on.
What is Emotional Intelligence? https://www.verywellmind.com/what-is-emotional-intelligence-2795423.
Emotional Intelligence. https://www.psychologytoday.com/intl/basics/emotional-intelligence.
Emotional Intelligence. https://www.skillsyouneed.com/general/emotional-intelligence.html.
13 Signs of High Emotional Intelligence. https://www.inc.com/justin-bariso/13-things-emotionally-intelligent-people-do.html.
Improving Emotional Intelligence (EQ). https://www.helpguide.org/articles/mental-health/emotional-intelligence-eq.htm.
Emotional Quotient (EQ) – Why it is important in the workplace. https://upraise.io/blog/emotional-quotient-eq-workplace/.
Emotional Intelligence – The Importance of EQ in Business. https://corporatefinanceinstitute.com/resources/careers/soft-skills/emotional-intelligence-quotient-eq/.
Emotional Intelligence Test – Global Leadership Foundation. https://globalleadershipfoundation.com/geit/eitest.html.
Emotional Intelligence in Leadership. https://www.mindtools.com/pages/article/newLDR_45.htm?.

Sau đây là một cuộc đối thoại giả tưởng giữa hai tư tưởng gia hiện sinh Nietzsche và Dostoevsky, lấy bối cảnh hai người [...]

Có bao giờ giữa guồng quay hối hả của cuộc sống, bạn chợt khựng lại, nhìn vào gương và tự hỏi: “Người đang sống cuộc đời [...]

Ngày 25 tháng 12 năm 2012 – lễ Giáng sinh! Đó là lần đầu tiên trong đời tôi đi xem phim ở rạp. Và bộ phim tôi xem hôm đó [...]